Fatbikeverbod Enschede aangevochten: La Souris stapt naar de rechter

Als La Souris zijn we een rechtszaak gestart tegen de gemeente Enschede vanwege het lokale fatbikeverbod in de binnenstad. Volgens ons heeft de gemeente de bevoegdheid niet om zo'n verbod in te stellen, en worden fatbikers ten onrechte anders behandeld dan andere e-bikerijders.

Enschede kiest voor omstreden aanpak van fatbikes

Enschede was de eerste gemeente in Nederland die een fatbikeverbod in de binnenstad doorvoerde, opgenomen in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV). Het verbod geldt tijdens winkeltijden en is bedoeld om overlast en verkeersonveiligheid terug te dringen. Tal van andere gemeenten, waaronder Amsterdam, Groningen, Utrecht en Breda, volgen de ontwikkelingen op de voet en onderzoeken vergelijkbare maatregelen, bij gebrek aan landelijke wetgeving (NOS).

‘Fatbike wordt anders behandeld dan andere e-bikes’

Fatbikes vallen juridisch onder de categorie elektrische fietsen, net als alle andere e-bikes. Toch worden ze door de gemeente Enschede lokaal anders behandeld dan vergelijkbare voertuigen. Volgens La Souris en meerdere juridische experts is dat niet toegestaan.

Alleen landelijke wetgeving mag voertuigcategorieën vaststellen. Zowel Europese als nationale regelgeving bepaalt dat er binnen de categorie e-bikes geen aparte subcategorieën bestaan. Gemeenten zijn gebonden aan die kaders en mogen daar niet zelfstandig van afwijken. Het aanwijzen van fatbikes als een afzonderlijk type voertuig, met eigen en striktere regels, is daarmee voorbehouden aan de landelijke wetgever.

Ook het Openbaar Ministerie stelt dat het juridisch niet mogelijk is om fatbikes apart te verbieden, omdat ze onder dezelfde categorie vallen als andere elektrische fietsen. Om die reden handhaaft de politie het verbod niet en vervolgt het OM overtreders niet strafrechtelijk (NOS).

Verbod pakt het verkeerde probleem aan

Bovendien lost de gemeentelijke maatregel het daadwerkelijke probleem niet op: een specifiek type fiets wordt eruit gepikt, terwijl het gedrag van gebruikers, zoals te hard rijden of gevaarlijk rijgedrag, de echte oorzaak van overlast is. Ondertussen verplaatst het probleem dat de gemeente probeert op te lossen zich naar de skinnybike.

Van fatbike naar skinnybike: het probleem verplaatst zich

Een concreet voorbeeld daarvan zien we al: nu fatbikes geweerd worden uit de Enschedese binnenstad, verschijnen er steeds meer zogenoemde skinnybikes. Dit zijn elektrische fietsen met smallere banden die buiten de definitie van het verbod vallen, maar technisch vergelijkbaar zijn. Het verbod lost dus niets op; het verschuift het probleem slechts naar een volgend voertuigtype. Zolang het rijgedrag niet wordt aangepakt, blijft dit een kat-en-muisspel tussen handhavers en fabrikanten.

La Souris zoekt duidelijkheid via de rechter

Om die reden hebben we als La Souris besloten de kwestie aan de rechter voor te leggen. Het doel is helder: juridische duidelijkheid afdwingen over de vraag of gemeenten bevoegd zijn om fatbikes lokaal te verbieden. Rechters hebben in het verleden vaker ingegrepen bij gemeenten die de landelijke regels niet respecteerden en onterecht hun eigen verkeersregels bepaalden. De inzet van de zaak is breder dan alleen Enschede: de uitkomst kan bepalend zijn voor andere gemeenten die vergelijkbare regels overwegen.

De inzet van de zaak reikt verder dan Enschede alleen. De uitkomst kan bepalend zijn voor alle Nederlandse gemeenten die vergelijkbare verboden overwegen. La Souris zet deze stap in de eerste plaats voor haar klanten: mensen die zich netjes aan de regels houden en fors hebben gespaard voor een fatbike, zijn nu de dupe van een maatregel die het bedrijf als zowel ineffectief als juridisch onrechtmatig beschouwt.

Wij als La Souris pleiten voor een landelijke aanpak

In plaats van versnipperde lokale verboden pleit La Souris voor uniforme, nationale regelgeving.

Concrete voorstellen:

• Strengere handhaving op snelheid en gevaarlijk rijgedrag;
• Verlaging van de maximumsnelheid voor elektrische fietsen waar nodig;
• Kentekenplicht voor alle voertuigen met een elektrische motor.

Dit leidt tot meer verkeersveiligheid, minder illegale import en gelijke behandeling van alle weggebruikers, zonder dat individuele gemeenten het wiel opnieuw hoeven uit te vinden.

Armando Muis, eigenaar van La Souris:
"Wij snappen heel goed dat veiligheid in de binnenstad voorop staat. Maar een maatregel die juridisch niet deugt en het probleem alleen maar verplaatst, helpt niemand. Daarom stappen we naar de rechter: niet om regels te ontlopen, maar om eerlijke en werkbare regels af te dwingen."